ناتوانی های یادگیری، یک اصطلاح عام است که به یک گروه ناهمگن از اختلالات اطلاق می شود . این اختلالات به شکل مشکلات قابل ملاحظه در اکتساب وکاربرد توانایی های گوش دادن، صحبت کردن، خواندن، نوشتن، استدلال یا ریاضی بروز می یابند . این اختلال ذاتی فرد بوده وفرض برآن است که مربوط به وجود اختلال در سیستم اعصاب مرکزی می‌باشد. در بروز اختلال یادگیری هیچکدام از عواملی مثل نقص حسی، عقب ماندگی ذهنی، اختلال اجتماعی وهیجانی یا عوامل محیطی (مثل تفاوت های فرهنگی، آموزش ناکافی / نامناسب) وجود ندارد. کودکی که دارای ناتوانی یادگیری است، علی رغم برخورداری از هوش طبیعی، نداشتن نقص شنوایی ویا نداشتن مشکلات اجتماعی، هیجانی ومحیطی از عملکرد مناسبی در تکالیف درسی برخوردار نیست. تحقیقات حاکی از آن هستند بسیاری از کودکانی که در مدرسه موفق نیستند، احتمالا دارای ناتوانی یادگیری هستند که تشخیص داده نشده اند . متأسفانه به اکثر این  کودکان برچسب های نامناسبی مثل تنبل، کودن، لج باز داده می شود . چنین برخورد هایی نه تنها باعث برطرف نشدن مشکل کودک که همان ناتوانی یادگیری است، نمی شود ؛ بلکه حتی می تواند اثرات نامطلوب وجبران ناپذیری را بر روی وی داشته باشد . درایت یک معلم آگاه ومسئول نسبت به احتمال وجود چنین اختلالی در دانش آموزانی که علی رغم برخورداری از توانایی در حیطه های مختلف، از عهده‌ي یادگیری و انجام تکالیف تحصیلی بر نمی آیند و ارجاع به موقع آن‌ها به متخصصین (گفتاردرمانگر، روان شناس) می‌تواند نقش بسیار مهمی را در احیاي انگیزه‌ي فرد برای یادگیری وجلوگیری از بروز عوارض منفی داشته باشد .

مشکلات دانش آموزان دارای ناتوانی یادگیری

مشکلات شایع دانش آموزان دارای ناتوانی یادگیری عبارتند از کم بودن واژگان برای مفاهیم مختلف، کم بودن حجم واژگان، ضعف در درک سمبولیک، ضعف در توانایی‌های نحوی،مشکل در درک وبیان زبان مجازی، مشکل در جنبه ی کاربرد شناختی زبان، مهات کم در توضیح یک موضوع با توالی مناسب، مشکل در استنتاج از موضوعی که بطور مستقیم مطرح نشده است، ضعف در آگاهی واجی، نقص توجه وبیش فعالی، ضعف در حافظه، تکانشگری (کودکان دارای ناتوانی یادگیری معمولا کاری را قبل از اینکه در مورد آن فکر کنند، انجام می دهند؛ بدون اینکه به تمام اطلاعات  موجود  توجه  کنند،  سریعا   نتیجه گیری می کنندوقبل از اینکه سوالی تمام شود، پاسخ می‌دهند).

برای کمک به دانش آموزان دارای ناتوانی یادگیری چه می توان کرد

     راهبردهای کمک به دانش آموزان دارای ناتوانی یادگیری عبارتند از :

1- کوچکترین علاقه ی کودک را مورد تشویق قرار دهید وزمینه ای برای بروز آن‌ها فراهم سازید .

2- قبل از شروع انجام هر فعالیتی توجه کودک را جلب کنید.

3- شيوه‌ها را به دقت، بصورت ساده وبطور آرام توضیح دهید .

4- شيوه‌ها را بطور دقیق تکرار کنید تا کودک آن‌ها را به خاطر بسپارد.

5- از کودک بخواهید هر شيوه‌اي را که می گویید، پس از شما تکرار کند، تا مطمئن شوید که وی، آنچه را که قرار است انجام دهد، کاملا فهمیده است.

6- زمانی که کودک به صورت تکانشی وبدون فکر کردن پاسخ می دهد، به او یاد دهید که پس از تمام شدن جمله، شما یا هر فرد دیگر، پاسخ دهد .

7- کودک را به پرسیدن سؤال ترغیب کنید . اگر هیچ سؤالی را نمی پرسد، نکات اصلی ومهم را قدم به قدم با یکدیگر مرور کنید .

8- صبور باشید . کودکانی که دارای ناتوانی یادگیری هستند، به وقت بیشتری برای فکر کردن وتکمیل تکالیفشان نیاز دارند .

9- تکالیف را به قسمت های کوچکتر تقسیم کنید .

10 – روش های مختلف را امتحان کنید تا ببینید که فرد با کدام روش بهتر یاد می گیرد . مشخص کنید که او از کدامیک از راه های دیدن، شنیدن، خواندن بی صدا یا خواندن با صدای بلند بهتر یاد می گیرد .

11-  از کودک بخواهید تا هنگام خواندن از روی متن، با انگشت خود،متن را دنبال کند وهمین کار را نیز زمانی که کس دیگری می خواند، انجام دهد .

منبع :هوسپیان، آلیس؛ اختلالات زبان وگفتار در دانش آموزان؛ انتشارات پژوهشکده‌ي کودکان استثنايي