اخبار :: به بهانه هفته بهداشت روان ( كابوس جامعهای روان پریش ) (تاریخ: 7/8/1386)
جامعه ای كه سلامت روان و جسم افرادش تهدید شود، قطعا در مسیر پیشرفت و توسعه با مشكلات و موانع متعددی مواجه می شود كه در نهایت عقب ماندگی آن اجتماع را به همراه خواهد داشت و این معضلی است كه اغلب كشورهای دنیا را آزار می دهد. حال كه كشور ما با اهتمام تمام بسوی توسعه گام برمیدارد، توجه به این مهم بیش از پیش ضرورت مییابد. آن طوری كه عنوان می شود، بیش از 45 درصد از افراد جامعه به نوعی دچار یكی از انواع اختلالات روانی هستند. دكتر احمد جلیلی، رئیس انجمن روانپزشكان ایران؛ مشكلات روانی را، علت مراجعه 30 درصد بیماران به پزشكان عمومی و كلینیك ها می داند و می گوید: افسردگی شایع ترین و مهمترین بیماری روانپزشكی در بین گروه بزرگسال در ایران است و به علت شیوع زیاد آن در اغلب كشورهای دنیا، این بیماری - از جهت شیوع - در جهان در رده چهارم قرار دارد. دكتر محمدباقر صابری، سرپرست دفتر سلامت روانی اجتماعی معاونت سلامت وزارت بهداشت، بدون اشاره به تعداد دقیق بیماران مبتلا به اختلالات روانی در كشور، به آمار سازمان جهانی بهداشت بسنده می كند و می افزاید: یك تا 5/1 درصد افراد هر جامعه ای مبتلا به اختلالات شدید روانی بوده و 20 درصد جامعه نیز دچار درجات متفاوت از ابتلا به بیماریهای روان پزشكی هستند. بر اساس آمار بین المللی، 60 درصد افراد از نوعی بیماریهای ناشی از اختلالات خواب رنج می برند. دكتر محمد بیات، روانپزشك در این خصوص می گوید: اختلالات خواب در دنیای امروز بسیار مورد توجه قرار گرفته و در واقع بسیاری از بیماریها و مشكلات شایع مانند بیماریهای قبلی و عروقی، ریوی، گوارشی، رفتاری و ناراحتی های روانی ریشه در اختلالات خواب دارند. بر اساس گزارش های پلیس راه كشور، بسیاری از تصادفات جاده ای به علت اختلالات خواب رخ می دهد كه به دلیل كاهش كیفیت خواب و در واقع نوعی اختلال خواب، فرد در طول روز خواب آلود و خسته بوده و با كاهش سطح هوشیاری مواجه می شود. بیات، در ارتباط با دلایل ایجاد اختلالات خواب، چنین می گوید: ناراحتیهای عصبی و روانی، مشكلات مغزی، نارسائی های ناحیه گوش و حلق و بینی شامل انحراف بینی، وجود لوزه سوم و پلیپ های بینی، مصرف برخی داروها، ریفلاكس (ترش كردن)، شرایط و نحوه خوابیدن، نوع غذای مصرفی و چاقی، می تواند منجر به اختلالات خواب در افراد شود. از سوی دیگر؛ عنوان می شود كه تنها 50 درصد بیماران روانی مزمن تحت پوشش خدمات سازمان بهزیستی هستند كه این خدمات نیز، به هیچ وجه مطلوب و مفید نیست. به طوری كه دكتر كاظم نظم ده، معاون امور توانبخشی سازمان بهزیستی در این ارتباط می گوید: به لحاظ كیفی، بین خدماتی كه گروه هدف از ما انتظار دارند و آنچه كه قادر به ارائه آن هستیم، فاصله زیادی وجود دارد. همچنین، سرپرست دفتر سلامت روانی اجتماعی معاونت سلامت وزارت بهداشت، از طولانی بودن نوبت انتظار بستری برای بیماران روانی در كشور، خبر می دهد و می گوید: در حال حاضر، تعداد روانپزشكان و تخت های روانپزشكی، نسبت به جمعیت كشور كم است و بر همین اساس، دوره انتظار برای بستری بیماران مبتلا به اختلالات روانی، طولانی است. صابری با اشاره به ابلاغ بخشنامه اختصاص 10 درصد از تخت های بیمارستانهای عمومی به بیماران روانپزشكی، می افزاید: متاسفانه با وجود اینكه سالها از ابلاغ این بخشنامه می گذرد، هنوز بیمارستانها نسبت به رعایت این دستورالعمل بی اعتنا هستند. دكتر مهدی صمیمی اردستانی؛ روانپزشك، از استرس به عنوان عامل بروز بیماریهای روانی و جسمانی یاد می كند و می افزاید: در تمامی بیماریهای روانی، استرس عامل آشكار كننده بیماری است اما خود باعث بیماری روانی نمی شود. این استادیار دانشگاه علوم پزشكی، با بیان اینكه افسردگی باعث ایجاد استرس مزمن در افراد می شود، می گوید: استرس باعث بروز بیماریهای نهفته در بدن می شود به گونه ای كه ممكن است پیش از استرس، فرد از وجود این بیماری اطلاع نداشته باشد اما با استرس این بیماری تشدید شود. به اعتقاد دكتر بهروز بیرشك، عضو هیئت علمی انستیتو روانپزشكی ایران؛ هر اجتماعی نیازهای بسیاری دارد كه از جمله پایه ای ترین آنها، احساس امنیت است. وی با عنوان اینكه نیاز به احساس امنیت در هر جامعه ای می تواند متفاوت و بنابر مقتضیات اجتماعی، سیاسی و... آن جامعه باشد، می افزاید: با كاهش امنیت اجتماعی یا احساس كاهش آن از سوی جامعه، تحریك پذیری بیشتر و تحمل افراد كمتر می شود. در این شرایط شهروندان با كوچك ترین تحریك از سوی محركی ساده، واكنش نشان می دهند و درنتیجه درگیری ها در جامعه گسترش می یابد. دكتر علی اكبر نجاتی صفا، روانپزشك، می گوید: تجربیات دنیا نشان داده حضور بخشهای روانپزشكی در بیمارستانهای عمومی به سلامت جامعه ، افزایش میزان رضایت بیماران و كاهش هزینه های درمان كمك زیادی می كند. به گفته وی؛ در اغلب بیمارستانهایی كه به بیماران روانی خدمات ارائه می شود، روانپزشك و یا روانشناس حضور ندارد. بنابراین، خدماتی كه به این بیماران ارائه می شود، به هیچ وجه مطلوب و مفید نیست. قطعا؛ جامعه ای روان پریش، هرگز نخواهد توانست در مسیر توسعه گام بردارد و از سوی دیگر، افراد مضطرب، نگران از آینده و... میتوانند یك جامعه مستاصل را بوجود آورند.
|